Rolstoeltennis in Nigeria
Rolstoeltennisster Sharon Walraven en haar coach Joop Broens (red. Sharon’s voormalige coach) probeerden in elf dagen tijd Nigeria bewust te maken van de mogelijkheden die sport biedt aan gehandicapten. De Olympische gouden medaillewinnares en haar coach keerden terug met een koffer vol dierbare herinneringen, onuitwisbare indrukken en schrijnende beelden.
Door Rob Sporken
Alles was geregeld. Met die belofte in de tas stapten Sharon Walraven en Joop Broens in het vliegtuig om in het West-Afrikaanse land het rolstoeltennis via clinics en demo’s te promoten. Om ter plekke te moeten constateren dat niets was geregeld. Nou ja, bijna niets, want de national coach, die als verantwoordelijke toch duidelijk had laten weten dat het duo uit Nederland zich alleen hoefde bezig te houden met de trainingen en de demonstraties, had in elk geval gezorgd voor rackets. Maar zonder accommodaties, rolstoelen, ballen en spelers is het natuurlijk knap lastig werken. ,,Toen we arriveerden was er even paniek”, aldus Walraven. ,,De president van de tennisfederatie, waarmee Joop destijds veel heeft samengewerkt, wordt volgende week minister van Sport. Door de goede contacten van Joop met hem gingen alle deuren open. Maar het heeft wel twee dagen bellen gekost.”
Niet alleen de toekomstige minister kreeg snel veel voor elkaar, ook Sharon Walraven zelf werd met alle egards ontvangen. En dat voor iemand in een rolstoel. ,,In zo’n land tellen gehandicapten niet mee, die liggen langs de straat. Naar gehandicapte baby’s wordt niet omgekeken.” Door de gouden plak van Peking, die bij wijze van spreken nog om haar nek bungelde, werd de Limburgse als een held ontvangen in plaats van als een verstoteling behandeld. ,,Dat is nu eenmaal Nigeria”, aldus Broens. ,,Er is alleen winst of verlies, het gebied daar tussenin kennen ze niet.”
De organisatorische chaos zorgde ervoor dat het project het nodige eiste van het improvisatievermogen van het tweetal. Door de gebrekkige voorbereiding moest nog van alles worden geregeld. ,,We zijn naar Zaria gereden waar een Special Sports Foundation was”, aldus Broens. ,,Daar stonden twintig rolstoelen onder het stof. Ik had een fietspomp bij me om de banden op te pompen en we hebben de vijf stoelen die bruikbaar waren in orde laten maken.” Aangezien vier deelnemers aan de driedaagse clinic in Kaduna zelf in het bezit waren van een eigen stoel en Walraven een extra exemplaar had meegenomen kwam het totaal op tien stuks. Daarmee gingen de 24 rollers aan het werk. Geselecteerd uit een groep dolenthousiaste, gehandicapte sportliefhebbers.
,,In Zaria stond een man of dertig waaruit wij een keuze moesten maken”, legt Walraven uit. ,,Je moest keihard zijn, want je hebt geen budget om iedereen mee te nemen. Ik had daar best moeite mee. Voor die mensen was dit een geweldig uitje, want ze kregen die dagen onderdak en eten. Uiteindelijk hebben we uit zestig of zeventig kandidaten moeten kiezen. Eén jongen, die mentaal niet helemaal in orde was, raakte in paniek toen duidelijk werd dat hij er niet bij zat. Dat vonden we verschrikkelijk. We hebben hem toen toch meegenomen, want we hadden ook mensen nodig om bijvoorbeeld water te halen of ballen te rapen. Hij bleek achteraf onze beste hulp te zijn.”
Niet alleen bij de selectie werd de twee gasten duidelijk gemaakt resoluut op te treden. Ook tijdens de clinic was een harde hand gewenst. ,,Als bleek dat iemand constant te laat was of niet supergemotiveerd, moest je ingrijpen”, haalt Walraven aan. ,,Die nam namelijk de plaats in van iemand die wel dolgraag zou willen. We hebben één meisje teruggestuurd, ik vond dat heel lastig. Maar goed, je krijgt gewoon te horen: niet gemotiveerd, dan wegwezen.”
Het avontuur mondde uit in een elf dagen durende slijtageslag, die door de omstandigheden veel weg had van een survival. Eentje die niet alleen op de baan het uiterste vergde. ,,We hebben heel goed in de gaten gehouden dat de deelnemers kregen waar ze recht op hadden”, aldus Walraven. ,,We hadden vastgesteld dat ze zes euro per dag zouden moeten ontvangen. Toen we hen dat de eerste dag vroegen, bleken ze niets te hebben gekregen. En op de laatste dag stonden ze op de baan zonder ontbijt te hebben gehad. Wij hebben dit als vrijwilligerswerk gedaan. Als dan iemand zijn zakken vult ten koste van mensen die toch al niets hebben, doen we er alles aan om daar een stokje voor te steken. Dat heeft de nodige energie gekost en werd natuurlijk niet door iedereen gewaardeerd. Voor ons project hebben we de corruptie heel laag weten te houden. Mede doordat Joop weet hoe het er daar aan toegaat.” Waar Walraven van de ene in de andere verbazing viel, was het aantal verrassingen voor de meer Nigeria-ervaren Broens beperkter. ,,Soms moet je dingen niet willen weten en je oren en ogen sluiten. Je houdt er rekening mee dat er altijd iets aan de strijkstok blijft hangen, zo werkt het daar nu eenmaal. Dat houd je ook in het achterhoofd bij het opstellen van je budget.”
Na de clinic in Kaduna, tal van demonstraties op andere locaties in Noord-Nigeria (Broens: ‘Het zuiden is te crimineel en te gevaarlijk’), tal van interviews en tv-reportages, en enkele aangrijpende bezoekjes aan een groot lepraziekenhuis en een centrum voor jeugdigen met een mentale handicap zat het slopende project erop. Althans voor dit moment. ,,In Zaria heeft men ons toegezegd twee keer per week een uur aan rolstoeltennis te gaan doen”, aldus Walraven. ,,We hebben sportkleding, pylonen, ballen en andere spullen achtergelaten, en ze hebben nu een paar goede stoelen. Alles is in huis om het voort te zetten en dat vind ik heel belangrijk. Daarom moet je eigenlijk over een aantal maanden terug en niet pas over twee jaar. Voor deze mensen is dit de enige mogelijkheid uit hun uitzichtloze positie te geraken. Die kans moeten we hen bieden.”
BALK FEITEN
* Joop Broens en Sharon Walraven werden door de Internationale Tennis Federatie Silver Fund en de Johan Cruyff Foundation benaderd met het verzoek om rolstoelclinics en -demo’s te geven in Nigeria.
* De Johan Cruyff Foundation (opgericht in 1997) houdt zich bezig met projecten die sport en spel stimuleren met extra aandacht voor de minder bedeelden.
* Het Weelchair Tennis Silver Fund (opgericht in 2002) maakt onderdeel uit van de Internationale Tennis Federatie en ontwikkelt rolstoeltennisprojecten in landen die daar zelf niet de kennis en mogelijkheden voor hebben.
* Joop Broens was tussen 2000 en 2004 in periodes werkzaam in Nigeria en trainde onder andere het Davis Cup-team.
QUOTE
,,Ik kreeg van alle kanten briefjes om in Nederland iets te regelen. Dat raakte me enorm, maar je er helaas niet aan beginnen.”
Sharon Walraven
Bron. De limburger/Limburgs dagblad 6 december 2008

